ÖĞRENME KÜTÜPHANESİ

Merak ettiğin
yerden başla.

Yayımlanan konu anlatımlarını bul, öğrenmeye kendi hızında devam et.

Konu anlatımları

1665 konu
01

10. Sınıf / Tarih

Safevilerle Mücadele ve Girit'in Fethi

1555 Amasya ve 1590 Ferhat Paşa antlaşmaları, XVII. yüzyıl Osmanlı-Safevi savaşları ve 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması, 1645-1669 Girit'in fethi ve Köprülüler.

02

10. Sınıf / Tarih

Lehistan'la Mücadele ve Bucaş Antlaşması

1621 Hotin Seferi, Köprülüler döneminde Lehistan politikası, 1672 Bucaş Antlaşması ve Osmanlı'nın en geniş sınırlarına ulaşması, Fatih ve I. Ahmed'in fermanlarında dinî hoşgörü.

03

10. Sınıf / Tarih

Osmanlı Yönetim Yapısının Kuruluştan Fatih'e Gelişimi

Kuruluş Dönemi yönetim anlayışı (Âl-i Osman, I. Murad'ın veraset değişikliği ve kardeş katlinin başlangıcı), Fatih Kanunnamesi ve Kanun-i Osmanî ile merkezileşme, veraset sisteminde kesin kural olmaması, cülus ve biat töreni.

04

10. Sınıf / Tarih

Topkapı Sarayı ve Divân-ı Hümâyun

Saraydaki kul sınıfının yükselişi, Topkapı Sarayı'nın yapısı (Birun, Enderun, Harem, Kubbealtı, Adalet Kulesi), sarayın yatay-ordugâh düzeni, Divân-ı Hümâyun'un işleyişi ve Fatih'ten itibaren padişahın divana katılmayı bırakması.

05

10. Sınıf / Tarih

Merkez Teşkilatı Görevlileri ve XVI-XVII. Yüzyılda Yönetimde Değişim

Vezir/kazasker/nişancı/defterdar/şeyhülislam görevleri, Hürrem Sultan ile başlayan harem'in öne çıkışı, ekber-erşed sistemi ve kafes sistemi, padişah temsilinin değişmesi ve kalemiye sınıfının bürokratikleşmesi.

06

10. Sınıf / Tarih

Osmanlı Taşra Teşkilatı: Eyalet, Sancak ve Kaza

Taşra teşkilatının kuruluşu (sancak kanunnamesi, tahrir), salyanesiz/salyaneli/imtiyazlı eyalet türleri, sancak beyinin görevleri, kaza ve kadı/naib-i kadı yönetimi.

07

10. Sınıf / Tarih

Osmanlı Ordu Yapısında Değişim: Askeri İnkılap ve Ateşli Silahlar

Akıncılardan kapıkulu ordusuna geçiş, askeri inkılap ve barutun yayılması, Osmanlı topçuluğu ve yeniçeri ateş gücü, 1527-1670 arası asker sayısı verileri, kadırgadan kalyona geçiş süreci.

08

10. Sınıf / Tarih

Coğrafi Keşifler ve Avrupa'nın Sömürgecilik Faaliyetleri

Keşiflerin ekonomik nedenleri (baharat ticareti, altın kıtlığı), gemi teknolojisi ve Portekiz'in öncülüğü (Henrique, Dias, Vasco de Gama), İspanya/Hollanda/Fransa/İngiltere'nin sömürgeciliğe katılımı.

09

10. Sınıf / Tarih

Sömürgecilik ve Atlantik Köle Ticareti

Köle ticaretinin İspanya'yla resmileşmesi ve asiento sistemi, İngiliz/Hollandalı/Fransız devlet destekli şirketler, Atlantik köle ticaretinin boyutu ve insani kaybı, köle ticaretinin sonu.

10

10. Sınıf / Tarih

Rönesans ve Reform Hareketleri

Hümanizm ve rasyonalizm, Medici ailesi ve Rönesans sanatı, İslam medeniyetinin etkisi ve Gutenberg'in matbaası, Machiavelli ve mutlak monarşiler, Martin Luther ve Reform hareketi, Otuz Yıl Savaşları ve Westphalia Antlaşması.

11

10. Sınıf / Tarih

İstanbul İsyanları

Yeniçeri Ocağının çözülmesi, 1446 Buçuktepe Vakası, III. Murad Döneminde Beylerbeyi Vakası, II. Osman'ın (Genç Osman) katli, IV. Murad ve IV. Mehmed dönemlerinde yeniçeri isyanları ve Çınar Vakası (Vaka-yı Vakvakiye).

12

10. Sınıf / Tarih

Celâli İsyanlarının Nedenleri ve Başlıca Ayaklanmalar

Tımar sisteminin çöküşü ve iltizam sistemine geçiş, Bozoklu Şeyh Celal ve Şahkulu İsyanı, iklim krizi, Karayazıcı/Canbolatoğlu/Kalenderoğlu/Abaza Hasan Paşa isyanları, Büyük Kaçgun.

13

10. Sınıf / Tarih

Eyalet İsyanları ve Suhte İsyanları

Kırım Hanlığı'nda Mehmed Giray-Şahin Giray isyanı, Suriye-Lübnan'da Canbolatoğlu-Maanoğlu isyanları, beşik ulemalığı ve medrese kapasite sorunu, suhte (medreseli) isyanları.

14

10. Sınıf / Tarih

İsyanlara Karşı Islahat Girişimleri

Koçi Bey Risalesi, Kâtip Çelebi'nin layihası, Lütfi Paşa'nın Âsafnâme'si, Gelibolulu Mustafa Âli, I. Ahmed'in ekber-erşed sistemi, II. Osman/IV. Murad'ın ıslahatları, Köprülü Mehmed Paşa ve Fazıl Ahmed Paşa dönemi.

15

10. Sınıf / Tarih

Osmanlı Sanatında Padişah Portreleri, Mimari Eserler ve Musiki (Itri)

Fatih Sultan Mehmed'in gül koklarken tasvir edilen portreleri, Ayşe Hafsa Sultan Külliyesi/Saraybosna Saat Kulesi/Zeyrek Çinili Hamam/Sitti Hatun Sıbyan Mektebi gibi mimari eserler, Itri ve Segâh Bayram Tekbiri.

16

10. Sınıf / Tarih

Osmanlı Klasik Döneminde Bilim İnsanları: Akşemseddin, Matrakçı Nasuh ve Piri Reis

Ali Kuşçu/Kâtip Çelebi/Evliya Çelebi/Sabuncuoğlu Şerefeddin/Takıyyüddin er-Râsıd ve rasathane, Akşemseddin'in İstanbul'un fethindeki manevi rolü ve biyografisi, Matrakçı Nasuh'un minyatürleri, Piri Reis'in 1513 dünya haritası ve Kitab-ı Bahriye.

17

10. Sınıf / Tarih

Osmanlı Klasik Döneminde Şehir ve Kültür Hayatı

Topkapı Sarayı ve İstanbul şehir kültürü, kahvehane-bozahane kültürü, yemek ve giyim kültürü, vakıf kültürünün yaygınlaşması, Ayşe Sultan'ın vakfiyesi ve XVII. yüzyılda cami yaptıranların sınıfsal dağılımı.

18

10. Sınıf / Tarih

Osmanlı Klasik Döneminde Eğitim ve Sanat Faaliyetleri

Darülhadis/darüttıp/darülkurra ve Sahn-ı Semân/Süleymaniye medreseleri, Enderun ve Şehzadegân Mektebi, tekke-zaviyeler ve sıbyan mektepleri, mehter musikisi, ehl-i hiref teşkilatı ve çini/minyatür/hat/tezhip/dokumacılık sanatları.

19

10. Sınıf / Türk Dili ve Edebiyatı

Sözlü Gelenekte Şiir: Koşuk ve Koşma

Şiir/ahenk/tema kavramları, kafiye ve redif çeşitleri, ölçü türleri (hece/aruz/serbest), nazım birimi/mahlas/nakarat, koşma türleri (güzelleme/koçaklama/ağıt/taşlama) ve Karacaoğlan, koşuk türü ve Dîvânu Lugâti't-Türk'teki örnek koşuğun bahar temalı tahlili.

20

10. Sınıf / Türk Dili ve Edebiyatı

Türkü Türü ve 'Turnalar'

Türkü tanımı, bent-kavuştak yapısı, türkülerin oluşumu/yayılması ve varyantlaşması, 'Turnalar' türküsünün ayrılık ve haber bekleme temalı tahlili.

21

10. Sınıf / Türk Dili ve Edebiyatı

Masal Türü ve 'Mercan Kız'

Masal tanımı ve döşeme/serim/düğüm/çözüm/dilek bölümleri, masal anlatıcılığı geleneği (masal anası), 'Mercan Kız' masalındaki deyimler üzerinden olay örgüsü ipuçları.

22

10. Sınıf / Türk Dili ve Edebiyatı

Gazel Türü ve Necâtî Bey'in 'Döne Döne' Redifli Gazeli

Gazel tanımı, beyit nazım birimi, matla/makta/beytülgazel terimleri, Necâtî Bey biyografisi, 'döne döne' redifli gazelinin aşk temalı tahlili ve Fuzûlî'nin Su Kasîdesi ile kaside türü karşılaştırması.

23

10. Sınıf / Türk Dili ve Edebiyatı

Saf Şiir Anlayışı ve 'Kaldırımlar'

Saf şiir anlayışı (ahenk, imge, biçim güzelliği, duyulmak için yazılan şiir), Necip Fazıl Kısakürek biyografisi, 'Kaldırımlar' şiirinde kaldırımların kişileştirilmesi yoluyla işlenen yalnızlık/karanlık/korku teması.

24

10. Sınıf / Türk Dili ve Edebiyatı

Söyleşi (Sohbet) Türü ve 'Edebî' Programı

Söyleşi (sohbet) türünün tanımı (yazılı/sözlü biçimleri), 'Edebî' adlı söyleşi programının divan şiirine yönelik ön yargıları giderme amacı, aruz ölçüsünün müzikle ilişkilendirilmesi ve divan edebiyatının yedi yüzyıllık sürekliliğine dair görüşler.