10. Sınıf / Tarih

Türkistan'dan Türkiye'ye (1040-1299)

Önce konuyu keşfet, ardından öğrendiklerini sorularla pekiştir.

Konu anlatımları

14 konu

Dandanakan, Pasinler ve Malazgirt: Türklerin Anadolu'ya Girişi

Türklerin Anadolu'ya erken akınları, Türkiye adının kökeni, Dandanakan Savaşı (1040) ve Büyük Selçuklu Devleti'nin kuruluşu, Pasinler Savaşı (1048), Malazgirt Zaferi (1071) ve sonuçları.

Miryokefalon Zaferi ve Anadolu'da Kurulan İlk Türk Beylikleri

Miryokefalon Zaferi (1176) ve önemi, II. Kılıçarslan'ın katkıları, kılıç hakkı ile kurulan ilk Türk beylikleri (Çaka Beyliği, Saltuklular, Mengücekliler, Danişmentliler, Artuklular).

Haçlı Savaşları ve Hıttin Muharebesi

I-IV. Haçlı Savaşlarının nedenleri, gelişimi ve sonuçları, Selahaddin Eyyubi ve Hıttin Muharebesi (1187) ile Kudüs'ün fethi, Haçlı Savaşlarının genel etkileri.

Kösedağ Savaşı ve Türkiye Selçuklu Devleti'nin Zayıflaması

Selçuklu Devleti'nin iç zayıflama nedenleri, Babaîler İsyanı (1240), Kösedağ Savaşı (1243) ve Moğol tahakkümü, 1040-1299 dönemi mücadelelerinin genel değerlendirmesi.

Türk Devlet Teşkilatının Gelişimi: Kut Anlayışından İslam Devlet Geleneğine

Kut anlayışı ve töre, İslamiyet sonrası zillullah fi'l-arz anlayışına dönüşüm, il-mülk kavramları, Karahanlı ve Gazneli devlet yapıları, kurultaydan divana geçiş.

Büyük Selçuklu ve Türkiye Selçuklu Devlet Teşkilatı

Es-sultanü'l-a'zâm ve Divan-ı A'lâ, saray görevlileri, hükümdarlık alametleri, adalet teşkilatı, taşra teşkilatı, veraset sistemi (Melikşah-Kavurt Bey), atabeylik, Türkiye Selçuklu'ya özgü unvan ve görevlilikler.

Türk-İslam Devletlerinde Ordu Teşkilatı ve İkta Sistemi

Onlu sistem, gulam sistemi (turgak-yatgak, saray gulamları), Gazneli ve Büyük Selçuklu ordu yapıları, ikta sistemi, silahlar, Türkiye Selçuklu ordu unvanları (Beylerbeyi, Subaşı, Reisü'l-Bahr).

Selçuklu Toplumunda Sosyal Hayat ve Aile Yapısı

Selçuklu toplumunun kültürel sentezi, toplumsal tabakalaşma (beyler-kara budun, şehirli-köylü-konargöçer), aile kurumu ve kadının rolü, doğum/sünnet/Nevruz kutlamaları, çevgen gibi sportif faaliyetler.

Selçuklularda Ekonomik Hayat ve Toprak Sistemi

Tüccarların toplumsal konumu ve ticari güvence sistemi, Selçuklu toprak sistemi (has, ikta, öşrî, haraci, vakıf arazi), meslek grupları, Anadolu madenciliği ve dış ticaret ürünleri.

Türk Şehirleşmesi, Ticaret Yolları ve Ahilik Teşkilatı

Türkistan ve Anadolu'da şehirleşme ve imar faaliyetleri, ticaret yollarının canlandırılması (Yabanlu Panayırı, Sultanhanı Kervansarayı, Venedik anlaşması), sikke basımı, fütüvvet ve Ahilik teşkilatı.

Türk-İslam Dünyasında Eğitim Kurumları ve Batı ile Karşılaştırması

Nizamiye Medreseleri, küttap/mektep, kütüphaneler (Beytü'l Hikme), Biruni ve İbn Nefis'in katkıları, Avrupa'da skolastik eğitim (katedral/manastır okulları, trivium-quadrivium), Haçlı Seferleri sonrası üniversitelerin doğuşu (Bologna), Sâhibiye Medresesi.

Türk-İslam Sanatında Mimari, Süsleme ve Edebiyat

Karahanlı'dan başlayan Türk-İslam sanat anlayışı, kümbetler ve taş işçiliği (Divriği Ulu Cami, İnce Minareli Medrese), çini ve minyatür sanatı, Avrupa'da romanesk ve Gotik sanat (Notre Dame, Saint Denis, Chartres katedralleri), sanat karşılaştırması.

Anadolu'da Tasavvuf Düşüncesi ve Büyük Mutasavvıflar

Tasavvuf ve mutasavvıf kavramları, Hoca Ahmed Yesevi ve hikmet geleneği, Mevlana Celaleddin Rumi, Hacı Bektaş Veli ve Bektaşilik, Yunus Emre, Muhyiddin İbnülarabi ve Füsûsu'l Hikem.

Türk-İslam Bilim İnsanları: Kaşgarlı Mahmud, Ömer Hayyam, Cezeri ve İbni Bibi

Kaşgarlı Mahmud ve Divânü Lugâti't-Türk, Ömer Hayyam'ın analitik geometri ve Celali Takvimi çalışmaları, Cezeri'nin mekanik icatları (fil su saati), İbni Bibi'nin vakayinamesi, Türk-İslam ve Batı biliminde yaklaşım farkı.

BİLGİNİ PEKİŞTİR