ÖĞRENME KÜTÜPHANESİ
Merak ettiğin
yerden başla.
Yayımlanan konu anlatımlarını bul, öğrenmeye kendi hızında devam et.
Konu anlatımları
1665 konu11. Sınıf / Tarih
Kafkas Cephesi ve Sarıkamış Harekâtı
Köprüköy/Azap muharebeleri, Enver Paşa'nın Sarıkamış planı, Liman von Sanders/Fevzi Çakmak'ın coğrafi eleştirisi ve Öğün'ün lojistik karşılaştırması (600 km demiryolu mesafesi), 22 Aralık 1914-4 Ocak 1915 harekâtı ve Allahuekber faciası, Karal'ın değerlendirmesi, Van/Erzurum'un kaybı, Mustafa Kemal'in Muş-Bitlis zaferi, Bolşevik İhtilali ve Brest-Litovsk.
11. Sınıf / Tarih
Çanakkale Zaferi
3 Kasım 1914 ilk saldırılar, tekâlif-i harbiye ve Hilâl-i Ahmer hazırlıkları, Nusret mayın gemisi ve 18 Mart 1915 deniz zaferi (Cevat Paşa), 25 Nisan 1915 çıkarmaları ve Mustafa Kemal'in Conkbayırı/Anafartalar savunması, Bigalı Mehmet Çavuş ve Seyit Onbaşı kahramanlıkları, salgın hastalıklar, 9 Ocak 1916 İtilaf çekilişi ve küresel etkileri.
11. Sınıf / Tarih
Kûtül'amâre Zaferi: Irak Cephesi'nde Büyük Zafer
6 Kasım 1914 İngiliz Irak Cephesi açılışı, Süleyman Askerî Bey ve Uceymi Sadun Paşa, 22-24 Kasım 1915 Selman-ı Pak zaferi (Nurettin Bey), General Townshend'in Kûtül'amâre'de kuşatılması, Halil (Kut) Paşa'nın 29 Nisan 1916 zaferi ve 13.309 esir (Türkmen'in analizi), 'Kut Bayramı' mektubu.
11. Sınıf / Tarih
Hicaz Cephesi: Şerif Hüseyin İsyanı ve Medine Müdafaası
McMahon-Şerif Hüseyin yazışmaları, Fahreddin Paşa'nın Medine'ye sevki ve Hicaz demir yolu savunması, 3 Haziran 1916 isyanın başlaması, Hicaz Kuvve-i Seferiyyesi, iki buçuk yıllık Medine müdafaası, 30 Ekim 1918 Mondros'a rağmen direniş ve 10 Ocak 1919 teslim, Şevket Süreyya Aydemir'in (Beyoğlu) efsanevi direniş analizi.
11. Sınıf / Tarih
Kafkas İslam Ordusu'nun Bakü'yü Kurtarması
Brest-Litovsk sonrası Elviye-i Selâse'nin (Kars-Ardahan-Batum) geri alınması, 1918 Gürcistan/Ermenistan/Azerbaycan bağımsızlıkları, Sovyet-Ermeni Bakü işgali ve katliam, Enver Paşa'nın Turancılık idealiyle kurduğu Kafkas İslam Ordusu (Nuri Paşa, Halil Paşa), 15 Eylül 1918 Bakü'nün kurtarılması (Yüceer'in analizi), Mondros sonrası çekiliş ve 1920 Bolşevik işgali.
11. Sınıf / Tarih
Ermeni Meselesi ve Sevk ve İskân Kanunu
Millet sistemi altında Osmanlı Ermenilerinin konumu, 1878 Berlin Antlaşması'nın uluslararası boyutu, Hınçak (1887) ve Taşnaksutyun (1890) komitaları ve isyanlar, Sertçelik'in I. Dünya Savaşı'nda Ermeni tutumu analizi, 27 Mayıs 1915 Sevk ve İskân Kanunu ve Sarınay'ın verileri (300 bin muafiyet, 1.673 yargılama), Tablo 3.1 nüfus verileri, ASALA ve Dağlık Karabağ.
11. Sınıf / Tarih
I. Dünya Savaşı'nın Sonuçları ve Mondros Ateşkes Antlaşması
ABD'nin İtilaf'a katılması ve savaşın dönüşü, Osmanlı'nın Filistin/Irak/Hicaz'da toprak kaybı, 30 Ekim 1918 Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. ve 24. maddeleri, Almanya/Avusturya-Macaristan'ın teslimi, Paris Barış Konferansı ve Wilson'ın 14 maddesi, Versailles/Saint-Germain/Trianon/Neuilly antlaşmaları, Milletler Cemiyeti, 10 Ağustos 1920 Sevr Antlaşması, İspanyol gribi.
11. Sınıf / Tarih
Balkan Milliyetçiliğinin Doğası ve Anadolu'ya Göçün Nedenleri
Millet sistemi ve Osmanlı'nın etnik çeşitliliği, Balkanlarda kaybedilen topraklarda yeni ulus-devletlerin kuruluşu, Balkan milliyetçiliğinin Batı Avrupa milliyetçiliğinden farkı (romantizm vs. aydınlanma), dinin ulusal kimlikteki rolü, Tekeli'nin etnik temizlik analizi ve Yıldırım'ın Türk-Müslüman özdeşleşmesi analizi.
11. Sınıf / Tarih
Balkan Savaşları Sürecinde Kitlesel Göçler ve Demografik Yıkım
I. Balkan Savaşı'nda komitacı zulmü ve ilk göç dalgası, McCarthy'nin Tablo 3.2 verileri (2.315.293 Müslüman'ın %62'sinin bölgeyi terk etmesi, %27'sinin ölümü), Selanik'in Kasım 1912'de teslimi ve göçmen yoğunluğu, 26 Mart 1913 Edirne işgali ve yağması, Aydın'ın aktardığı aile tanıklığı.
11. Sınıf / Tarih
Balkan Göçlerinde Salgın Hastalıklar ve Hilâl-i Ahmer'in Mücadelesi
Kolera ve tifüs salgınlarının nedenleri, Dağlar'ın İstanbul'daki sağlık krizi analizi (Ayasofya/Sultanahmet camilerinin hastaneye dönüştürülmesi), Cengiz ve diğerlerinin 1913 kolera aşısı ve hijyen önlemleri analizi, Hilâl-i Ahmer'in imdat heyetleri (Metin ve Sezer), II. Balkan Savaşı sonrası Tekirdağ'da yeniden alevlenme ve Ekim 1914 aşılama kararı.
11. Sınıf / Tarih
Göçmenlerin İskânı: Muhacir-Mülteci Ayrımı ve Devlet Politikaları
İlk barınma tedbirleri (camiler, medreseler, hanlar), 1913 İskân-ı Muhacirin Nizamnamesi, 1914 Aşâir ve Muhacirîn Müdüriyeti Umumisi, Dündar'ın muhacir-mülteci tanım farkı analizi, Horváth'ın Konya'daki göçmen gözlemi, 1857 ilk göçmen yasasından itibaren süregelen yurttaşlık politikası.
11. Sınıf / Tarih
Balkan Göçlerinin Osmanlı Ekonomisine ve Toplumuna Uzun Vadeli Etkileri
Hilâl-i Ahmer'in Mısır/Hindistan'dan gelen yardımları organize etmesi (55.000 tedavi), Selanik'in kaybının Osmanlı maliyesine etkisi, Ziraat Bankası kredileri, Eyigün ve Hacısalihoğlu'nun istihdam örneği, tarım/dokuma sanayisine olumlu katkılar, İttihat ve Terakki'nin Osmanlıcılıktan Türkçülüğe geçişinde göçlerin rolü.
11. Sınıf / Tarih
I. Dünya Savaşı'nda Kafkas Cephesi Kaynaklı Göçler ve Salgınlar
Sarıkamış Harekâtı sonrası göç dalgası, Tekir'in 70.000 can kaybı analizi (Ocak-Kasım 1915), Trabzon-Giresun-Ordu-Samsun göç zinciri (85 bin göçmen), Erzurum çevresi-Sivas (300 bin) ve Diyarbakır-Urfa (200 bin) göç kolları, sıtmayla mücadelede kinin dağıtımı, 2,6 milyon Doğu Anadolu Müslümanının bir milyonunun ölümü, Aralık 1917 sonrası dönüş süreci.
11. Sınıf / Tarih
Osmanlı'nın Askerî ve Siyasi Alanlarda İnsanlık Tarihine Katkıları
Sipahilik sisteminin Fransız 'spahis' birliklerine model olması, mehter takımının Avrupa askerî bandolarına (Lehistan, Avusturya, Rusya, Prusya, İngiltere) yayılması ve Alla Turca etkisi, Pax Ottomana (Osmanlı Barışı) kavramı, İstimalet politikası ve Rumeli Türklüğü kavramının oluşumu.
11. Sınıf / Tarih
Osmanlı'nın Ekonomik ve Sanatsal Alanlarda İnsanlık Tarihine Katkıları
Damask/kemha/kadife kumaşların Venedik-Floransa-Lucca'da taklit edilmesi, Osmanlı halılarının Avrupa'da statü sembolü olması (1604 Somerset House tablosu), Turquerie modasının 250 yıllık etkisi, Kanuni Sultan Süleyman ve Kara Mustafa Paşa'yı konu alan Avrupa operaları (Reinhard Keiser, Johann W. Franck).
11. Sınıf / Tarih
Osmanlı'nın Müzik, Yemek ve Kitap Sanatlarında İnsanlık Tarihine Katkıları
Türk çalgılarının (kös, çalpare) Haydn/Beethoven/Mozart eserlerine girişi (Alla Marcia, Rondo Alla Turca, Saraydan Kız Kaçırma), Buhurizade Mustafa Itri'nin Segâh Tekbir'i, Osmanlı kahve kültürünün Avrupa'da kafe mekânlarına dönüşmesi, salep/lokum/dolma gibi yiyeceklerin yaygınlaşması, ebru sanatının Avrupa kitap ciltçiliğine girişi.
11. Sınıf / Tarih
Osmanlı Kültürel Mirasının Günümüzdeki İzleri
İznik çinisi, Piri Reis'in 1513 dünya haritası (2017 UNESCO Dünya Belleği), Pembe Cami (Almanya), İbrahimgil ve Keleş'in Balkan vakıf eserleri istatistikleri (15.846 yapıdan %15'i ayakta), Kanuni Sultan Süleyman'ın ABD Kongre Binası rölyefi, tarihçi Hammer'in Türk milleti değerlendirmesi, İstanbul'un 1985 UNESCO Dünya Kültürel Mirası Listesi'ne girişi.
11. Sınıf / Türk Dili ve Edebiyatı
Karagöz Oyunu ve "Yazıcı": Geleneksel Türk Tiyatrosunda Mizah ve İletişim
Boratav'ın seyirlik halk oyunları tanımı (taklit/doğaçlama), Karagöz oyununun dört bölümü (Mukaddime/Muhavere/Fasıl/Bitiş), 'Yazıcı' oyununda okuma yazma bilmeyen Karagöz'ün müşterileriyle (İkinci Hanım, Laz, Tiryaki, Çelebi) yaşadığı yanlış anlamalar, Metin And'ın Karagöz-Hacivat karşıtlık analizi, Cevdet Kudret biyografisi.
11. Sınıf / Türk Dili ve Edebiyatı
Mektup ve Dilekçe Türleri: "Âli'ye Mektuplar" Örneği
Nurullah Ataç'ın mektup tanımı, dört mektup türü (Özel/Edebî/İş/Resmî), Mehmet Kaplan biyografisi, 'Âli'ye Mektuplar'da Dostoyevski-Stendhal karşılaştırması ve 'mazi koridoru' kavramı, M. Orhan Okay'ın Kaplan tanıklığı, dilekçe hakkının Anayasa m.74 ve 3071 sayılı Kanun dayanağı, dilekçe yazım kuralları.
11. Sınıf / Türk Dili ve Edebiyatı
İletişim Engelleri ve "Paydos" Oyununda Yanlış Anlaşılma
İletişim engellerinin beş kategorisi (sosyokültürel, fiziksel/çevresel, dil ve anlatımdan kaynaklı, davranışsal/düşünsel, psikolojik), 'İletişim bir medenileşme hareketidir' görüşü, Cevat Fehmi Başkut'un 'Paydos' oyununda şeyhülislam ismi tartışmasındaki iletişim kopukluğu ve kuşaklar arası susturma örneği.
11. Sınıf / Türk Dili ve Edebiyatı
Hikâye Türü ve "Oğulla Buluşma": Cengiz Aytmatov'da Baba-Oğul Bağı
Mehmet Kaplan'ın 'Vatan yahut Silistre' analizi (edebiyatın millî kimlik işlevi), yaşlı Çordon'un ölmüş oğlunu arama kararı, geriye dönüşle anlatılan 1941 vedalaşma sahnesi, kızlarının suçlaması karşısında Çordon'un tutumu, Cengiz Aytmatov biyografisi ve 'mankurt' kavramı, Ahmet Kabaklı'nın 'millîden beşerîye' analizi.
11. Sınıf / Türk Dili ve Edebiyatı
Anı Türü ve "Eski İstanbul'dan Çizgiler": Sâmiha Ayverdi'nin Kayıp Dünyası
Tülbentçi Muhiddin Efendi ve Bahaeddin Efendi'nin esnaf ahlakı, bereket dualaşması ve selamlaşma gelenekleri, kaybolan meslekler (sebilci, saka, yangın kulesi nöbetçisi) ve eğlence kültürü, kadın meclislerinin manevi sohbetleri, Hacopulu'nun vatan ihaneti ve sefalet ibret hikâyesi.
11. Sınıf / Türk Dili ve Edebiyatı
Orhun Abideleri ve Kül Tigin Âbidesi: Türk Dilinin İlk Yazılı Anıtı
Göktürk alfabesiyle yazılan VIII. yüzyıl bengü taşları, Bilge Kağan'ın Kül Tigin Âbidesi'ndeki egemenlik/devlet kuruluşu anlatımı, Kül Tigin'in ölümü ve Yollug Tigin'in yazımı, Muharrem Ergin biyografisi, İbrahim Kafesoğlu ve Yüksel Girgin'in yazıtların tarihsel değeri analizi, Doğan Aksan'ın söz sanatları incelemesi.
11. Sınıf / Türk Dili ve Edebiyatı
Dîvânu Lugâti't-Türk: Kaşgarlı Mahmud'un Türk Dilleri Hazinesi
Kâşgarlı Mahmud'un eseri yazma amacı ve Türk lehçelerini derleme süreci, sözlükten örnekler (erük'ün anlam daralması, alım/āç/eḍgü/aŋduz/uçmak atasözleri), Mehmet Kaplan'ın 'yazılı atlı göçebe medeniyeti müzesi' değerlendirmesi, Ertuğrul Yaman'ın Türkçenin coğrafi yayılımı analizi (200-300 milyon konuşur).