ÖĞRENME KÜTÜPHANESİ
Merak ettiğin
yerden başla.
Yayımlanan konu anlatımlarını bul, öğrenmeye kendi hızında devam et.
Konu anlatımları
1665 konu10. Sınıf / Fizik
Sabit Hızlı Hareket
Sabit sürat (skaler) ve sabit hız (vektörel) kavramları, konum-zaman grafiğinin eğimi ile hız ilişkisi, hız-zaman grafiğinin alanı ile yer değiştirme ilişkisi (Δx = υ·t) ve örnek çözümler.
10. Sınıf / Fizik
İvme ve Hız Değişimi Arasındaki İlişki
İvme tanımı ve matematiksel modeli (a = Δυ/Δt), ivmenin yönünün uygulanan kuvvetin yönüyle ilişkisi, hızlanma/sabit hız/yavaşlama durumlarının ivmenin işaretiyle ayırt edilmesi.
10. Sınıf / Fizik
Yatay Doğrultuda Sabit İvmeyle Hareket Eden Cisimlerin Hareketi
Sabit ivmeli hareketin matematiksel modelleri (v = v0 + a·t; Δx = ((v+v0)/2)·t; x = v0·t + (1/2)·a·t²), v-t grafiğinin eğimi/alanı ile ivme/yer değiştirme ilişkisi ve koşucu/ralli aracı örnekleri.
10. Sınıf / Fizik
Kuvvet-Yer Değiştirme Grafiği Kullanılarak İş Kavramının Tanımlanması
İşin tanımı ve matematiksel modeli (W = F·Δx), pozitif/negatif iş, F-x grafiğinin alanıyla iş hesabı, açılı kuvvet (W = F·cosα·Δx) ve koli/buz hokeyi örnekleri.
10. Sınıf / Fizik
İş, Enerji ve Güç Kavramları Arasındaki İlişki
İş-Kinetik Enerji Teoremi (Wnet = ΔE), güç tanımı ve matematiksel modeli (P = W/t), James Watt ve beygir gücü, araç motoru/eğik düzlem örnekleri, elektrik enerjisi tüketiminin kWh cinsinden hesaplanması.
10. Sınıf / Fizik
Enerji Biçimleri
Yedi temel enerji biçimi: mekanik (kinetik+potansiyel), kimyasal, nükleer, ısı, ışık, ses ve elektrik enerjisi; her birinin oluşumu, örnekleri ve otomobil aküsü örneğiyle enerji dönüşümleri.
10. Sınıf / Fizik
Potansiyel Enerji ve Kinetik Enerji
Mekanik enerjinin bileşenleri (E_M = E_K + E_P), yer çekimi potansiyel enerjisi (E_P = m·g·h), esneklik potansiyel enerjisi (yay sabiti k), kinetik enerji (E_K = ½·m·v²) ve İş-Kinetik Enerji Teoremi.
10. Sınıf / Fizik
Mekanik Enerjinin Korunumu
Sürtünmesiz sistemlerde mekanik enerjinin korunumu (salıncak, Newton Sarkacı), koli örneğiyle sürtünmesiz/sürtünmeli karşılaştırma ve sürtünmeli sistemlerde mekanik enerji kaybının ısıya dönüşümü.
10. Sınıf / Fizik
Yenilenemeyen Enerji Kaynakları
Fosil yakıtlar (kömür, petrol, doğal gaz) ve nükleer enerji (fisyon, Enrico Fermi, nükleer santral çalışma prensibi, Akkuyu Nükleer Santrali), Türkiye ve dünya enerji kaynağı kullanım dağılımı.
10. Sınıf / Fizik
Yenilenebilen Enerji Kaynakları ve Enerji Tasarrufu
Hidrolik, rüzgâr, güneş, biyokütle, dalga ve hidrojen enerjisi; YEKA modeli, enerji tasarrufu önlemleri (vampir cihazlar, enerji etiketleri, LED lambalar) ve karbon ayak izi.
10. Sınıf / Fizik
Basit Elektrik Devreleri
Basit elektrik devresi elemanları (üreteç, direnç, iletken tel, anahtar), su tesisatı analojisi, potansiyel fark (V, volt), direnç (R, ohm) ve elektrik akımı (I, amper) tanımları.
10. Sınıf / Fizik
Elektrik Akımı
Elektrik akımının tanımı ve matematiksel modeli (I = q/t), katı/sıvı/gaz iletkenlerde akım oluşumu, akım yönü ile elektron/iyon hareket yönü ilişkisi ve elektronların yavaşlığına rağmen anlık ışık verme açıklaması.
10. Sınıf / Fizik
Ohm Yasası
Ohm Yasası tanımı ve matematiksel modeli (R = V/I), George Simon Ohm, V-I grafiği, reosta ile direnç ayarlama (dimmer örneği) ve devre elemanlarının şematik gösterimi.
10. Sınıf / Fizik
Dirençlerin Seri Bağlanması ve Kısa Devre
Kısa devre ve ampermetrenin seri bağlanma zorunluluğu, eşdeğer direnç kavramı, dirençlerin seri bağlanması (I=I1=I2=I3, Req=R1+R2+R3) ve örnek çözümler.
10. Sınıf / Fizik
Dirençlerin Paralel ve Birleşik Bağlanması
Dirençlerin paralel bağlanması (V=V1=V2=V3, 1/Req=1/R1+1/R2+1/R3), birleşik bağlanma çözüm yöntemi (paralel sadeleştirme + seri toplama) ve bağlanma türlerinin karşılaştırılması.
10. Sınıf / Fizik
Üreteçlerin Bağlanması
Üreteçlerin düz seri (Vtoplam=V1+V2+...), ters seri (VMN=V1-V2) ve paralel (VKL=V1=V2) bağlanması, üreteçlerin tükenme süreleri karşılaştırması ve örnek çözümler.
10. Sınıf / Fizik
Elektrik Akımının Oluşturabileceği Tehlikelere Karşı Alınması Gereken Önlemler
Ev tesisatında paralel bağlı priz/duyların akım artışı ve sigorta işlevi, insan vücudu direnci (kuru/ıslak), elektrik akımının tehlike türleri, çarpma anında yapılması gerekenler ve alınacak önlemler.
10. Sınıf / Fizik
Topraklamanın Önemi
Topraklama tanımı, paratoner (yıldırımsavar), topraklanmamış/topraklanmış cihazda kaçak akımın vücuttan geçme riski (I=V/R hesabı, 30 mA güvenli sınır), akım-risk tablosu ve ev topraklama uygulamaları.
10. Sınıf / Fizik
Periyodik Hareketler
Periyodik hareket tanımı, Galileo'nun sarkaç keşfi, basit sarkaç (ip uzunluğu ve g'ye bağlı, kütleden bağımsız), yay sarkacı (kütle ve yay sabitine bağlı, g'den bağımsız) ve doğal titreşim frekansı.
10. Sınıf / Fizik
Dalgaların Temel Kavramları
Titreşim, dalga ve periyodik dalga tanımları, dalga tepesi/çukuru/boyu (λ), periyot (T) ve frekans (f, Hz, Heinrich Hertz) ilişkisi (T=1/f), dalga sürati (c=λ·f), uzanım ve genlik kavramları.
10. Sınıf / Fizik
Dalgaların Sınıflandırılması
Dalgaların taşıdığı enerjiye göre sınıflandırılması (mekanik/elektromanyetik) ve titreşim doğrultusuna göre sınıflandırılması (enine/boyuna/hem enine hem boyuna), X ışını örneği.
10. Sınıf / Fizik
Elektromanyetik Dalga Spektrumu ve Kullanım Alanları
Elektromanyetik spektrumun yedi bölgesi (radyo, mikrodalga, kızılötesi, görünür bölge, morötesi, X ışını, gama ışını), her birinin özellikleri ve günlük hayat/teknoloji/tıp kullanım alanları.
10. Sınıf / Fizik
Dalgaların Yayılma Süratini Etkileyen Etmenler
Farabi'nin sesin yayılması üzerine çalışmaları, mekanik dalgalarda ortamın yoğunluk/esneklik/sıcaklık etkisi (ses: katı>sıvı>gaz, su: derinlik arttıkça hız artar, deprem: sert zemin daha hızlı), elektromanyetik dalgalarda yoğunluk arttıkça hızın azalması.
10. Sınıf / Fizik
Su Dalgalarında Yansıma
Doğrusal su dalgaları, yansıma tanımı (frekans/sürat/dalga boyu sabit, yön değişir), yansıma yasaları (i=r), gelme/yansıma açısı örnekleri ve ses dalgalarında yansıma (yankı, Mimar Sinan, Selimiye Camisi).