ÖĞRENME KÜTÜPHANESİ
Merak ettiğin
yerden başla.
Yayımlanan konu anlatımlarını bul, öğrenmeye kendi hızında devam et.
Konu anlatımları
1665 konu11. Sınıf / Fizik
Elektriksel Alan Kavramı: Tanım, Matematiksel Model ve Biyolojik Örnekler
Afrika tatlı su balıkları/yılan balığı/köpek balığı gibi canlıların elektriksel alan algılaması, temas gerektiren/gerektirmeyen kuvvet ayrımı, kütle çekim alanı-elektriksel alan benzetmesi, test yükü yöntemiyle elektriksel alanın tanımı (E=F/q0=kq/d²), Bohr atom modelinde elektriksel kuvvetin merkezcil kuvvet görevi görmesi.
11. Sınıf / Fizik
Elektriksel Alan Çizgileri ve Bileşke Alan Örnekleri
Çim tohumu deneyiyle alan çizgilerinin görselleştirilmesi, alan çizgilerinin özellikleri (pozitiften başlar/negatifte biter/kesişmez/teğet), bulut-yer sistemi örneğiyle bileşke elektriksel alan hesaplanması (Ek=E1+E2, El=Em=0), SharkPOD ve örümcek ağı alıştırma örnekleri.
11. Sınıf / Fizik
Düzgün Elektriksel Alan: Paralel Levhalar ve Uygulamaları
Büyük iletken levhanın oluşturduğu düzgün elektriksel alan, paralel levha sisteminin matematiksel modeli (E=V/d), CRT televizyonda elektron saptırma çözümlü örneği, yağmur damlası ve doğrusal parçacık hızlandırıcı (CERN/Fermilab) uygulamaları.
11. Sınıf / Fizik
Faraday Kafesi: İletkenlerde Yük Dağılımı ve Elektrostatik Kalkan Etkisi
İletkenlerde net yükün dış yüzeye dağılımı (küre: homojen, sivri uçlu cisim: yoğun), Sydney Nanobilim Merkezi örneği, Faraday'ın elektrostatik kalkan etkisi keşfi ve mekanizması, asansör/uçak-araba/MRG/mikrodalga fırın günlük örnekleri, nötr metal küre çözümlü örneği (3 senaryo).
11. Sınıf / Fizik
Faraday Kafesinin Alıştırma Örnekleri ve 2.1 Kontrol Noktası
Alüminyum folyoyla sarılan cep telefonu ve mikrodalga fırın alıştırmaları, Tesla bobini ve metal kafes örneği, 2.1 Elektriksel Kuvvet/Elektriksel Alan/Düzgün Elektriksel Alan/Faraday Kafesi konularının Kontrol Noktası özeti.
11. Sınıf / Fizik
Manyetik Alan ve Mıknatıslar: Tarihsel Gelişim ve Kutup Kavramı
Pierre de Maricourt'un mıknatıs kutuplarını tanımlaması, Dünya'nın manyetik alanının koruyucu rolü (Van Allen kuşakları, kutup ışıkları), mıknatısların N/S kutupları, doğal/yapay mıknatıs türleri (AlNiCo/Ferrit/SmCo/NdFeB), bir mıknatıs bölündüğünde her parçanın iki kutba sahip olması.
11. Sınıf / Fizik
Manyetik Alan Çizgileri ve Manyetik Kuvvet
Manyetik alan çizgilerinin özellikleri (N'den S'ye/kapalı eğri/kesişmez/teğet), zıt kutupların çekmesi ve aynı kutupların itmesi, manyetik kuvvetin kutup şiddeti ve mesafeye bağlı matematiksel yapısı, terazi üzerindeki mıknatıs çözümlü örneği.
11. Sınıf / Fizik
Pusula ve Dünya'nın Manyetik Alanı
Pusulanın çalışma ilkesi, Pîrî Reis/Seydi Ali Reis/William Gilbert/Edmund Halley'in pusula tarihine katkıları, Dünya'nın manyetik ekseni ile dönüş ekseni arasındaki 11,5° açı, manyetik alanı algılayan canlılar (göçmen kuşlar, deniz kaplumbağaları), Trabzon'da yön bulma çözümlü örneği.
11. Sınıf / Fizik
Akım Taşıyan Düz İletken Telin Manyetik Alanı: Ørsted'in Keşfi ve Sağ El Kuralı
Yüksek gerilim hatlarının göçmen kuşları etkilemesi, Hans Christian Ørsted'in 1820'deki elektrik-manyetizma keşfi, manyetik alan katsayısı ve ortamın etkisi, akım taşıyan telin çember şeklindeki manyetik alanı ve sağ el kuralı.
11. Sınıf / Fizik
Akım Taşıyan Düz İletken Telin Manyetik Alanının Matematiksel Modeli
Düz telin manyetik alanının matematiksel modeli (B=K.2i/d), sağ el kuralı, Ørsted deneyinin laboratuvar uyarlaması (reosta/potansiyel/mesafe etkisi), MEG ile beyindeki nöronların zayıf manyetik alanının ölçülmesi, raylı silah (ŞAHİ-209/SAPAN) elektromanyetik fırlatma teknolojisi.
11. Sınıf / Fizik
Akım Makarası (Selenoid) ve Elektromıknatıslar
MRG cihazındaki sarmal halkaların gücü, akım makarasının (selenoid) tanımı ve ideal makara modeli (B=4KπiN/L), elektromıknatıs kavramı ve sağ el kuralı, dört elektromıknatıs düzeneğinin raptiye çekme gücü çözümlü örneği, elektromıknatısla çekilen oyuncak araba alıştırması.
11. Sınıf / Fizik
Elektromıknatısların Kullanım Alanları ve Yüklü Parçacığa Etki Eden Manyetik Kuvvet
Kalp pilindeki manyetik reed anahtarı, hurda vinci çözümlü örneği, elektromanyetik kilit alıştırması, yüklü parçacığa manyetik alanda etki eden kuvvetin matematiksel modeli (F=Bqv, F=Bqvsinθ) ve sağ el kuralı, CRT televizyonda mıknatısla görüntü bozulması, elektromanyetik akışölçer ve kütle spektrometresi uygulamaları.
11. Sınıf / Fizik
Manyetik Alanda Akım Taşıyan Tele Etki Eden Kuvvet ve Uygulamaları
CERN ve TARLA parçacık hızlandırıcı projeleri, akım taşıyan tele manyetik alanda etki eden kuvvetin matematiksel modeli (F=B.i.L.sinθ) ve sağ el kuralı, mıknatıs kutupları arasındaki telin akım yönüne göre bükülmesi çözümlü örneği, menteşeli tel alıştırması, değişkenlerin kuvvete etkisi.
11. Sınıf / Fizik
Paralel Tellerin Birbirine Etkisi ve Raylı İletken Çubuk Örneği
Magnetarların aşırı güçlü manyetik alanı, aynı yönlü paralel tellerin çekmesi ve zıt yönlü tellerin itmesi ilkesi, raylı silah (rail gun) üzerindeki iletken çubuğa etki eden kuvvetin (F=Bid) Newton'ın II. Yasasıyla birleştirilerek ivme ve hareket süresinin hesaplanması.
11. Sınıf / Fizik
Manyetik Alanda Dikdörtgen Telin Dönmesi: Elektrik Motorunun Çalışma İlkesi ve 2.2 Kontrol Noktası
Hibrit elektrikli araçlar ve faydalı frenleme, dikdörtgen tel çerçeveye etki eden döndürme kuvveti ve elektrik motorunun çalışma ilkesi, galvanometrenin çalışma prensibi, uydu manyetik burucu alıştırması, 2.2 Manyetik Alan ve Manyetik Kuvvet'in Kontrol Noktası özeti.
11. Sınıf / Fizik
Manyetik Akı Kavramı: Tanım ve Boya Püskürtme Analojisi
Michael Faraday'ın manyetik alanın elektriksel alan üretebileceği keşfi, elektrogitar pickup örneği, manyetik akının tanımı, boya püskürtme analojisiyle manyetik akıya etki eden değişkenlerin (alan şiddeti, açı, yüzey alanı) belirlenmesi.
11. Sınıf / Fizik
Manyetik Akının Matematiksel Modeli ve İndüksiyon Gerilimi: Faraday ve Lenz Yasaları
Manyetik akının matematiksel modeli (Φ=B.A.cosθ) ve çerçeve örneği, Faraday'ın mıknatıs-bobin deneyi, Faraday Yasası (ε=-NΔΦ/Δt), Lenz Yasası ve eksi işaretinin anlamı, bobinde indüksiyon gerilimi ve akımı hesaplama çözümlü örneği.
11. Sınıf / Fizik
İndüksiyon Akımının Günlük Hayattaki Uygulamaları
Hidroelektrik santrallerde enerji dönüşümü, işitme cihazlarında indüksiyon döngü sistemi, elektrogitarda pickup bobini, akıllı kavşaklarda loop dedektörü, transkraniyal manyetik stimülasyon (TMS), kablosuz şarj teknolojisi.
11. Sınıf / Fizik
Alternatif Akım: Edison-Tesla Akım Savaşları ve AC'nin Fiziksel Temeli
Thomas Edison ve Nikola Tesla arasındaki akım savaşları (DC'ye karşı AC), manyetik alanda döndürülen tel çerçevenin periyodik indüksiyon akımı (alternatif akım) oluşturması, doğru akım ile alternatif akımın enerji kaynağı farkı, AC jeneratörleri ve uzun mesafeli iletimde AC'nin avantajı.
11. Sınıf / Fizik
Alternatif Akımda Maksimum ve Etkin Değerler: Çözümlü Örnekler ve 2.3 Kontrol Noktası
Maksimum ve etkin değer kavramları (i_etkin=i_max/√2), DC-AC eşdeğerlik çözümlü örneği, ülkeler arası şebeke gerilimi/frekans farkları, osiloskopla sinyal karşılaştırma, DC-AC avantaj/dezavantaj karşılaştırması, 2.3 İndüksiyon Akımı'nın Kontrol Noktası özeti.
11. Sınıf / Fizik
Transformatörler: Çalışma İlkesi ve Matematiksel Model
Farklı ülke şebeke standartları ve gerilim dönüştürücüler, transformatörün yapısı (birincil/ikincil bobin) ve doğru akımla çalışmama nedeni, ideal transformatör formülü (Np/Ns=Vp/Vs=is/ip), yükseltici/alçaltıcı transformatör tanımı, verim formülü, enerji santralinden eve iletim zincirinde K/L/M transformatörleri çözümlü örneği.
11. Sınıf / Fizik
Transformatörlerin Günlük Uygulamaları ve Ünite 2 Kontrol Noktası
Elektrik arkı kaynak makinesi ve mikrodalga fırın transformatörü çözümlü örnekleri, elektrikli araç şarj istasyonlarında alçaltıcı/yükseltici transformatör seçimi, zincirleme transformatör ve lamba parlaklığı alıştırmaları, Ünite 2 (Elektrik ve Manyetizma) Kontrol Noktası — ÜNİTE 2'NİN KAPANIŞI.
11. Sınıf / Fizik
Işık Şiddeti ve Işık Akısı: Tanım ve Matematiksel Modeller
Odeillo Güneş Fırını örneği, optiğin tanımı, ışık şiddeti (I, cd) ve ışık akısı (Φ, lm) tanımları, kapalı yüzeylerde ışık akısı formülü (Φ=4πI) ve bunun yalnızca kaynağa bağlı olması, açık yüzeylerde ışık akısını etkileyen faktörler, boya püskürtme analojisi.
11. Sınıf / Fizik
Aydınlanma: Matematiksel Model ve Çözümlü Örnekler
Aydınlanmanın tanımı ve matematiksel modeli (E=I/r², E=(I/r²)cosα), ampul türlerinin lm/W verimliliğine göre karşılaştırılması ve oda aydınlatma hesaplama örneği, akıllı ampul alıştırmasında I/Φ/E değişkenlerinin ayrımı, tarımsal sulama sistemi benzetmesi.