Dilin Tarihî Süreç İçerisindeki Değişimini Etkileyen Sebepler Soru Çözümü - Konu Testi | 12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı — Sincap Eğitim

Question 1

"Dil, canlı bir varlıktır. Doğar ve zaman içinde gelişir. Her dil, ait olduğu milletin tarihî sürecinin başlamasıyla varlık kazanır; toplumun sosyal yapısında meydana gelen değişmelere paralel ilerler."
Bu parçadan hareketle aşağıdaki durumlardan hangisi dilin bu özelliğine ters düşen bir tutumdur?

Accepted Answer

Bir milletin anadilini, yabancı kültürlerin etkisinden korumak için dışa tamamen kapatarak yeni hiçbir kelimeyi kabul etmemesi

Question 2

VIII. ve IX. yüzyıllarda Uygur Türklerinin Budizm ve Manihaizm'i kabul etmesiyle dillerinde bu dinlere özgü yeni kavramlar oluşmuş; X. yüzyılda kitleler hâlinde İslamiyet'in kabulüyle ise Türkçeye büyük oranda Arapça ve Farsça kelimeler girmiştir.
Sadece bu tarihî gerçeklikler göz önüne alındığında, dilin değişimiyle ilgili çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Accepted Answer

Dinî inanç değişiklikleri, bir toplumun dünya görüşünü değiştirdiği için dilin kelime hazinesini ve anlatım biçimini doğrudan şekillendirir.

Question 3

Dilbilimcilerin sıkça kullandığı "İlkel dil yoktur, ilkel toplum vardır." yargısı, dilin doğasına yönelik önemli bir tespittir.
Aşağıdakilerden hangisi bu tespiti destekleyen bir örnektir?

Accepted Answer

Bir toplumun doğada henüz keşfetmediği veya üretmediği bir eşyanın adının, o toplumun dilinde bulunmaması.

Question 4

"Dil toplumsal bir kurumdur, oluşumu ve gelişimi toplumun koşullarına bağlıdır. Söz ise bireyseldir; toplumun sunduğu dili herkesin kullanma becerisi farklıdır."
Buna göre aşağıdakilerden hangisi "söz" kavramının bireysel alanına giren bir durumdur?

Accepted Answer

Bir yazarın, günlük hayatta çok sık kullanılan kelimelere yepyeni mecaz anlamlar yükleyerek özgün bir şiir yazması.

Question 5

Âşık Veysel'in "Yıllarca Aradım Kendi Kendimi" şiirinde insan, varlık ve yaratılışla ilgili derin sorgulamalar yapılırken anlaşılır, sade bir halk dili kullanılmıştır. 
Bu durum, edebiyat ile felsefe arasındaki ilişki açısından aşağıdakilerden hangisini kanıtlar niteliktedir?

Accepted Answer

Düşünce (felsefe), her türlü edebî eserde var olabilir ve edebiyat, insanı konu alan derin sorgulamaları kendi araçlarıyla işleyebilir.

Question 6

Bir milletin savaşlar, devrimler veya göçler gibi büyük toplumsal sarsıntılar yaşaması, dilin gelişim çizgisini de derinden etkiler.
Aşağıdaki örneklerden hangisi bu duruma örnek olarak gösterilemez?

Accepted Answer

Bir öğrencinin sınava hazırlanırken daha önce bilmediği edebi sanatların isimlerini ezberlemesi.

Question 7

Dilin canlı bir organizma olması, kelimelerin de zaman içinde doğup, gelişip bazen de ölebileceği anlamına gelir.
Buna göre "kelimelerin ölmesi" durumu aşağıdakilerden hangisiyle en doğru şekilde açıklanabilir?

Accepted Answer

Toplumsal yaşamda artık karşılığı kalmayan, kullanılmayan nesne veya adetlerin adlarının dilden yavaş yavaş silinmesi.

Question 8

Dil ve millet arasındaki bağ bir ağacın kökleri ile gövdesi arasındaki bağ gibidir. Dil, millet varlığının bir damgası ve o milletin ayrılmaz bir parçasıdır.
Bu metaforik yaklaşıma göre "dilini yitiren bir toplum" için aşağıdakilerden hangisini söylemek en makul sonuç olur?

Accepted Answer

Tarihsel hafızasını, geçmişle bağını ve nihayetinde "millet" olma niteliğini kaybeder.

Question 9

Yazarlar ve şairler, toplumun kendilerine sunduğu dili olduğu gibi kullanmakla yetinmezler. Kimi zaman unutulmaya yüz tutmuş bir kelimeyi eserleriyle yeniden canlandırırlar, kimi zaman diller arası çevirilerle yepyeni ifadeler kazandırırlar.
Bu parçada dilin değişimine etki eden faktörlerden hangisine vurgu yapılmaktadır?

Accepted Answer

Bireysel (edebi/entelektüel) müdahalelerin ve sanatçı tercihlerinin dilin gelişimindeki rolü

Question 10

Günümüzde, internet üzerinden dünyanın diğer ucundaki kültürlerle eş zamanlı iletişim kurabilmek, Türkçe de dahil olmak üzere pek çok dünya dilinde hızlı bir kelime alışverişine (ödünçleme, türetme vb.) sebep olmaktadır.
Bu durum dilin değişmesini etkileyen temel sebeplerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

Accepted Answer

Bilim-teknoloji alanındaki gelişmeler ve artan kültürel etkileşim